3 decennia : 0 vooruitgang
Het verhaal van afval en strijd op Bonaire gaat decennia terug. In 1996 meldde de krant Amigoe dat het huisvuil van Bonaire op ongecontroleerde wijze in zee werd gestort en dat beerputwater, olie en chemisch afval vaak ongesorteerd werden afgevoerd. Pas onder toezicht van milieuorganisaties en het semi-overheidsbedrijf Selibon werd geprobeerd het beheer te professionaliseren. Maar zelfs toen ontstonden nieuwe problemen: de stortplaats bij Lagun ligt dicht bij woonhuizen, en lokale bewoners maakten zich zorgen over de gevolgen voor hun gezondheid en leefomgeving.
bron: Amigoe
Juridische strijd
In 2025 ondernam Stichting Pro Lagun formeel actie. Eerst werd een handhavingsverzoek ingediend en nadat hierop door het Openbaar Lichaam Bonaire gereageerd werd met gedogen en niet echt handhavend optreden werd een bezwaarschift ingediend in april 2025. Omdat het OLB niet tijdig had beslist op het ingediende bezwaarschrift over het handhavingsverzoek bij de landfill heeft Stichting Pro Lagun in November 2025 beroep ingesteld bij het Gerecht. Het vroeg het gerecht:
het bezwaar en beroep gegrond te verklaren,
het bestuursorgaan te dwingen het adviesrapport beschikbaar te stellen,
binnen een korte termijn een beslissing te nemen,
en een dwangsom op te leggen bij uitblijven van een besluit.
Beroepschrift – 10 november 2025Bestand: 20251110 - Beroep in het kader van handhavingsverzoek.pdf
Doel: Stichting Pro Lagun dient een pro forma beroep in bij het Gerecht in eerste aanleg van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba wegens fictieve weigering van het openbaar lichaam Bonaire om te beslissen op hun bezwaarschrift tegen het handhavingsverzoek rond de Landfill Lagun.
Belangrijkste data:
20 feb 2025: handhavingsverzoek ingediend
22 apr 2025: bezwaarschrift ingediend
27 mei 2025: hoorzitting
1 sep 2025: adviesrapport commissie ontvangen
23 okt 2025: gedeputeerde meldt uitstel beslissing
6 nov 2025: media melden verlenging gedoogsituatie bij Selibon
Verzoeken aan het gerecht:
Beroep en bezwaar gegrond verklaren
Bestuursorgaan opdracht geven adviesrapport beschikbaar te stellen
Beslissing alsnog te nemen binnen korte termijn
Dwangsom opleggen bij uitblijven besluit
Urgentie: Milieurisico’s en gezondheidsdreigingen bij Lagun → versnelde behandeling
Aanvullende gronden en bewijsvoering
Vervolgens diende Stichting Pro Lagun uitgebreide aanvullende gronden voor het beroep in. Hierin:
werden de juridische argumenten tegen de weigering van het openbaar lichaam uiteengezet,
werden milieukundige en gezondheidsargumenten toegelicht,
en werden bewijzen toegevoegd, zoals foto’s, correspondentie en rapporten, om de ernst van de situatie aan te tonen.
Aanvullende gronden beroep – COMPLEETBestand: 20251208 - Aanvullende gronden beroep COMPLEET INCL. BIJLAGEN.pdf
Doel: Uitwerking van de gronden van het beroep, inclusief bewijsmateriaal en bijlagen.
Inhoud:
Juridische argumenten tegen de weigering van het openbaar lichaam Bonaire.
Milieukundige en gezondheidsargumenten rond de situatie bij Lagun.
Bewijsstukken en bijlagen om de ernst van de situatie aan te tonen.
Verdere onderbouwing waarom het bestuursorgaan verplicht is een beslissing te nemen.
Bijlagen: Diverse documenten die de handhaving en milieukwesties ondersteunen (rapporten, foto’s, correspondentie).
Formele indiening
Ondertussen heeft het OLB in december 2025 wel een besluit genomen op het bezwaar en is men na advies van de adviescommissie tot het besluit gekomen om de Stichting niet-ontvankelijk te verklaren. In mei 2026 is Pro Lagun door het gerecht in de gelegenheid gesteld nadere beroepsgronden in te dienen en werd dit uitgebreide beroep ingediend, waarmee Pro Lagun haar strijd tegen het misbruik van de landfill formeel bekrachtigde.
Aanvullende gronden beroep – SIGNED
Bestand: 20260511 - Aanvullende gronden beroep_SIGNED INCL BIJLAGEN.pdf
Doel: Gesigneerde versie van het voorgaande document, klaar voor officiële indiening.
Belang: Formele bevestiging door Stichting Pro Lagun, inclusief handtekeningen en datum van indiening, waarmee het document juridisch geldig wordt ingediend.
Inhoud: In principe gelijk aan de “COMPLEET” versie, met focus op officiële ondertekening en bijlagen.
Bestuursleden van Stichting Pro Lagun, Rijksvertegenwoordiger Helmond en Minister President Jetten in gesprek
De strijd van Stichting Pro Lagun laat zien dat lokale bewoners en activisten niet alleen historische problemen aankaarten, maar ook moderne juridische middelen benutten om hun leefomgeving te beschermen. Historie, gezondheid, milieu en burgerrechten komen hier samen in een strijd die decennia overspant, van krantenartikelen in de jaren ’90 tot formele gerechtelijke procedures in 2026.
Een Krantenknipsel van 1996 als Wake-up Call
Soms zegt een stuk papier meer dan duizend woorden. Tijdens zijn bezoek aan het Caribisch deel van Nederland kreeg minister-president Rob Jetten geen traditioneel cadeau van Farid Ayubi. Het was een symbolisch krantenknipsel uit 1996 – een herinnering dat sommige problemen al decennialang wachten op oplossing.
Door dit historische artikel aan Jetten te overhandigen, maakte Ayubi duidelijk dat het geen nieuw probleem is, maar een kwestie die meer dan 30 jaar heeft gewacht op politieke daadkracht. Het knipsel was een symbolische oproep: luister, handel en zorg dat deze situatie eindelijk wordt aangepakt.
Dit gebaar laat zien dat soms de krachtigste boodschap niet in woorden, maar in geschiedenis zit – een geschiedenis die leiders herinnert aan hun verantwoordelijkheid en burgers een stem geeft die niet langer genegeerd kan worden.
Farid Ayubi overhandigt de bewijzen van zijn 30-jarige strijd aan Minister President Jetten